Bảo hiểm y tế ở Nhật Bản (国民健康保険 & 社会保険): Cách xin giảm 70% phí bảo hiểm cho du học sinh & quyền lợi khám bệnh (2026)
📌 Tóm tắt nhanh: Bảo hiểm y tế tại Nhật Bản (2026)
- • Nghĩa vụ bắt buộc (国民皆保険): Mọi người nước ngoài có Thẻ lưu trú (在留カード) từ 3 tháng trở lên đều bắt buộc tham gia 1 trong 2 loại:
国民健康保険(Kokumin Kenkō Hoken – dành cho Du học sinh) hoặc社会保険(Shakai Hoken – dành cho Kỹ sư, Tokutei, Thực tập sinh làm tại công ty). - • Quyền lợi khám chữa bệnh: Chỉ phải trả 30% viện phí và tiền thuốc theo đơn (bảo hiểm chi trả 70%), bao gồm cả khám răng (nhổ răng khôn, hàn răng sâu)!
- • Bí quyết giảm 70% phí bảo hiểm cho Du học sinh: Ra Tòa thị chính (市役所/区役所) làm tờ Khai báo thu nhập thấp (住民税申告書 / 簡易申告) để được hưởng mức
7割軽減 (Giảm 70%)— tiền bảo hiểm chỉ còn khoảng 1.300 – 1.800 Yên/tháng! - • Chế độ trần viện phí (高額療養費制度): Nếu nhập viện phẫu thuật lớn, du học sinh chỉ phải trả tối đa 35.400 Yên/tháng, phần vượt quá được hoàn trả 100%.
- • Thẻ bảo hiểm tích hợp My Number (マイナ保険証): Đã thay thế thẻ bảo hiểm giấy truyền thống từ năm 2025–2026.
1. Phân biệt bảo hiểm y tế quốc dân (国民健康保険) và bảo hiểm xã hội (社会保険)
Tại Nhật Bản, hệ thống bảo hiểm y tế được chia thành 2 nhánh rõ rệt tùy thuộc vào tư cách lưu trú và tình trạng làm việc của bạn:
| Tiêu chí | Kokumin Kenkō Hoken (国民健康保険 - 国保) | Shakai Hoken / Kenkō Hoken (社会保険 - 社保) |
|---|---|---|
| Đối tượng tham gia | Du học sinh (留学生), người làm tự do, người đang thất nghiệp chờ chuyển việc. | Kỹ sư, Tokutei Ginō, Thực tập sinh làm việc toàn thời gian tại doanh nghiệp Nhật. |
| Cơ quan quản lý | Tòa thị chính quận/thành phố (市役所 / 区役所). Bạn tự đóng qua hóa đơn gửi về nhà. | Hiệp hội Bảo hiểm Y tế (協会けんぽ / 組合健保). Công ty trừ thẳng vào lương hàng tháng. |
| Mức phí đóng hàng tháng | Tính theo thu nhập năm trước. Du học sinh đã xin giảm 70% chỉ đóng ~1.300 – 1.800 Yên/tháng. | Khoảng 10% lương (Công ty đóng 50%, người lao động đóng 50% ~ 10.000–15.000 Yên/tháng). |
| Bảo lãnh người phụ thuộc (扶養) | Không có chế độ miễn phí cho người phụ thuộc (mỗi người trong nhà đều tính phí). | Vợ/chồng và con cái phụ thuộc (thu nhập <130 vạn yên/năm) được cấp bảo hiểm miễn phí 0 Yên! |
| Quyền lợi đặc biệt | Khám bệnh trả 30%, trợ cấp sinh con 500.000 Yên (出産育児一時金). | Khám bệnh trả 30%, trợ cấp sinh con 500.000 Yên + Trợ cấp nghỉ thai sản & nghỉ ốm 2/3 lương (傷病手当金). |
2. Hướng dẫn chi tiết cách xin giảm 70% phí bảo hiểm y tế cho du học sinh (7割軽減)
Rất nhiều bạn du học sinh năm thứ 2 bất ngờ nhận được xấp hóa đơn bảo hiểm y tế gửi về hòm thư lên tới 4.500 – 6.000 Yên/tháng (tức 5–7 man/năm)! Nguyên nhân là do bạn chưa làm thủ tục Khai báo thu nhập (所得申告 / 住民税申告) tại Tòa thị chính, khiến máy tính của quận không biết thu nhập của bạn là bao nhiêu nên tự động áp mức phí mặc định.
📝 3 Bước xin giảm 70% phí bảo hiểm y tế quốc dân tại Shiyakusho / Kuyakusho:
- Bước 1: Chuẩn bị giấy tờ: Mang theo Thẻ lưu trú (在留カード), Thẻ học sinh (学生証), Thẻ My Number và giấy khấu trừ thuế Gensen Chōshūhyō (源泉徴収票) của chỗ làm thêm (nếu năm trước bạn mới sang Nhật chưa đi làm hoặc chỉ nhận tiền gửi từ bố mẹ ở Việt Nam thì không cần giấy Gensen).
- Bước 2: Đến quầy Bảo hiểm Y tế Quốc dân (国民健康保険課) và nói câu tiếng Nhật:
「留学生です。国民健康保険料が高くなったので、所得の申告（簡易申告）をして、7割軽減の手続きをしたいです。」
(Tôi là du học sinh. Vì phí bảo hiểm y tế bị cao nên tôi muốn khai báo thu nhập để làm thủ tục giảm 70% phí bảo hiểm ạ). - Bước 3: Điền tờ khai thu nhập thấp (簡易申告書 / 住民税申告書): Nếu năm trước bạn sống bằng tiền học bổng hoặc tiền gia đình chu cấp (仕送り), hãy tick vào ô 「収入なし（仕送り・奨学金で生活）」(Không có thu nhập chịu thuế – sống bằng tiền trợ cấp gia đình/học bổng). Ngay trong tháng sau, Tòa thị chính sẽ gửi lại tập hóa đơn mới đã được giảm 70% (7割軽減) — chỉ còn khoảng 1.300 – 1.800 Yên/tháng!
💡 Lưu ý thêm về Lương hưu Quốc dân (国民年金 – Kokumin Nenkin): Khi bạn đủ 20 tuổi tại Nhật, Tòa thị chính sẽ gửi kèm giấy đóng tiền Lương hưu Quốc dân (~16.980 Yên/tháng). Du học sinh TUYỆT ĐỐI KHÔNG ĐƯỢC VỨT ĐI mà hãy mang Thẻ học sinh (学生証) ra quầy 国民年金課 tại Tòa thị chính để điền đơn Xin miễn đóng Nenkin dành riêng cho Sinh viên (学生納付特例制度 – Gakusei Nōfu Tokurei Seido) để được miễn đóng hợp pháp 100% mà không ảnh hưởng tới Visa!
3. Chế độ hoàn trả viện phí vượt trần 高額療養費制度 (kōgaku ryōyōhi seido) – Cứu cánh khi ốm nặng
Nhiều bạn lo sợ nếu chẳng may bị viêm ruột thừa, gãy xương hay phải phẫu thuật nằm viện ở Nhật mất 50 vạn Yên (500.000 Yên), dù bảo hiểm trả 70% thì 30% tự trả vẫn là 15 vạn Yên (150.000 Yên) — quá sức với du học sinh. Đừng lo! Luật Bảo hiểm Y tế Nhật Bản có chế độ Giới hạn chi phí y tế tối đa trong 1 tháng (高額療養費制度):
- Mức trần tự trả tối đa trong 1 tháng của Du học sinh / Hộ miễn thuế thị dân (住民税非課税世帯): Chỉ tối đa 35.400 Yên/tháng! Dù hóa đơn bệnh viện là 30 vạn hay 100 vạn Yên, bạn chỉ phải đóng kịch trần 35.400 Yên (chưa gồm tiền ăn và giường dịch vụ nếu tự chọn).
- Mức trần tự trả của Kỹ sư / Người đi làm (Thu nhập dưới 370 vạn Yên/năm): Chỉ tối đa 57.600 Yên/tháng.
- Mẹo không phải ứng trước tiền viện phí: Khi sử dụng Thẻ bảo hiểm My Number (マイナ保険証) và bấm chọn "Đồng ý cung cấp thông tin hạn mức chi phí" (限度額情報の提供に同意する) trên máy quét tại bệnh viện (hoặc xin trước giấy
限度額適用認定証tại Shiyakusho), bệnh viện sẽ chỉ thu của bạn đúng 35.400 Yên ngay tại quầy mà bạn không cần phải ứng trước số tiền lớn!
4. Cập Nhật 2026: Chuyển đổi sang thẻ bảo hiểm My Number (マイナ保険証)
Từ ngày 02/12/2024 và xuyên suốt năm 2025–2026, Chính phủ Nhật Bản đã ngừng phát hành thẻ bảo hiểm y tế giấy/nhựa truyền thống để chuyển sang sử dụng Thẻ My Number tích hợp Bảo hiểm y tế (マイナ保険証 – Myna Hokensho):
- Nếu bạn đã có thẻ My Number có gắn chip (マイナンバーカード): Hãy tải ứng dụng MyNaPortal (マイナポータル) hoặc ra cây ATM tại cửa hàng tiện lợi 7-Eleven để bấm kích hoạt tính năng bảo hiểm y tế chỉ trong 1 phút. Khi đi khám bệnh, bạn chỉ cần đặt thẻ My Number lên đầu đọc nhận diện khuôn mặt tại quầy lễ tân.
- Nếu bạn chưa làm thẻ My Number: Tòa thị chính hoặc công ty sẽ cấp cho bạn tờ Giấy xác nhận tư cách bảo hiểm (資格確認書 – Shikaku Kakuninsho) để bạn mang đi khám bệnh hưởng 30% viện phí bình thường như thẻ bảo hiểm cũ.
Xem thêm các bài viết hữu ích liên quan:
Câu hỏi thường gặp về bảo hiểm y tế ở Nhật Bản
Làm thế nào để du học sinh xin giảm 70% phí Bảo hiểm Y tế Quốc dân (国民健康保険) tại Nhật? +
Để được giảm 70% phí Bảo hiểm Y tế Quốc dân (7割軽減 - chỉ phải đóng khoảng 1.300 – 1.800 yên/tháng thay vì 4.500 – 6.000 yên/tháng), bạn cần đến quầy Thuế thị dân (住民税課) hoặc quầy Bảo hiểm Y tế Quốc dân (国民健康保険課) tại Tòa thị chính (市役所/区役所) để làm tờ khai thu nhập năm trước bằng 0 hoặc dưới mức chịu thuế (住民税申告書 / 簡易申告). Nếu bạn không khai báo thu nhập, hệ thống sẽ mặc định thu mức phí tiêu chuẩn rất cao!
Thẻ bảo hiểm y tế tích hợp My Number (マイナ保険証) năm 2026 sử dụng như thế nào? +
Từ cuối năm 2024 – 2026, Nhật Bản đã chuyển sang sử dụng thẻ My Number tích hợp bảo hiểm y tế gọi là 「マイナ保険証」 (Myna Hokensho). Bạn chỉ cần mở ứng dụng MyNaPortal (マイナポータル) hoặc ra cây ATM 7-Eleven để đăng ký liên kết thẻ bảo hiểm vào thẻ My Number, khi đi khám bệnh chỉ cần đặt thẻ My Number lên máy quét khuôn mặt tại quầy lễ tân phòng khám.
Nếu phải phẫu thuật hoặc nằm viện tốn nhiều tiền ở Nhật thì được hoàn trả bao nhiêu? +
Nhờ chế độ Chi phí y tế vượt trần 「高額療養費制度」 (Kougaku Ryouyouhi Seido), dù viện phí thực tế lên tới 50 vạn hay 100 vạn yên, số tiền tối đa trong 1 tháng mà du học sinh (thu nhập thấp) phải tự trả chỉ dừng ở mức 35.400 yên/tháng (hoặc khoảng 57.600 – 80.100 yên/tháng đối với kỹ sư đi làm). Toàn bộ phần viện phí vượt quá mức trần này sẽ được quỹ bảo hiểm chi trả 100%.
Không đóng tiền bảo hiểm y tế ở Nhật có bị trượt gia hạn Visa không? +
CÓ! Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Nhật Bản (Nyukan) hiện đã kiểm tra chặt chẽ biên lai đóng Bảo hiểm Y tế Quốc dân (国民健康保険) và Lương hưu (国民年金) khi xét duyệt gia hạn tư cách lưu trú, chuyển đổi Visa Kỹ sư/Tokutei và xin Vĩnh trú. Nếu lỡ nợ bảo hiểm, bạn hãy mang toàn bộ giấy báo nộp qua hạn ra Tòa thị chính để đóng bổ sung hoặc xin chia nhỏ trả góp ngay trước khi nộp Visa.